दृश्य: 166 लेखक: साइट सम्पादक प्रकाशन समय: 2023-09-28 उत्पत्ति: क्षेत्र
सुरक्षित औद्योगिकनलिकाः विभिन्नेषु उद्योगेषु एकः महत्त्वपूर्णः घटकः अस्ति, येन द्रवस्य, गैसस्य, अन्यसामग्रीणां च सुरक्षितं कुशलं च स्थानान्तरणं सुनिश्चितं भवति । एतेषां नलिकानां उपयोगः विनिर्माणसंस्थानात् आरभ्य तैलशोधनालयपर्यन्तं विस्तृतप्रयोगेषु भवति, यत्र ते कार्याणि निर्वाहयितुम् महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहन्ति परन्तु एतेषां नलिकां विश्वसनीयता, कार्यक्षमता च प्रयुक्तानां नली-अन्त-उपकरणानाम् प्रकारस्य उपरि बहुधा निर्भरं भवति । अस्मिन् लेखे वयं नली-अन्त-फिटिंग्-इत्यस्य सामान्यौ पद्धतौ अन्वेषयामः : क्रिम्पिंग्, स्वेजिंग् च ।
क्रिम्पिंग्, स्वेजिंग् च औद्योगिकनलिकानां अन्तेषु फिटिंग्-सम्बद्धं कर्तुं प्रयुक्ताः तकनीकाः सन्ति, येन सुरक्षितं संयोजनं प्राप्यते । यद्यपि उभयविधौ समानं प्रयोजनं साधयति तथापि इष्टतमनलीप्रदर्शनार्थं तेषां भेदानाम् अवगमनं अत्यावश्यकम् । क्रिम्पिंग् इत्यत्र नलिकां परितः धातु-आस्तीनं संपीड्य फिटिंग् कृत्वा कठिनं सीलं निर्मीयते । अपरपक्षे स्वेजिंग् इत्यत्र जलीयप्रेसस्य उपयोगः भवति यत् फिटिंग् इत्यस्य आकारः प्रत्यक्षतया नलीयां भवति, यस्य परिणामेण अधिकं स्थायी संयोजनं भवति ।
सुरक्षितनलीसंयोजनेषु अवलम्बितानां उद्योगानां कृते क्रिम्पिंग्-स्वेजिंग्-योः भेदानाम् अवगमनं महत्त्वपूर्णम् अस्ति । फिटिंग् पद्धतेः चयनेन नलिकेः लचीलतां, स्थायित्वं, लीकेजप्रतिरोधः च प्रभावितुं शक्यते । एतेषां तकनीकानां सूक्ष्मतासु गहनतां गत्वा व्यवसायाः स्वस्य औद्योगिकनलीप्रणालीनां विश्वसनीयतां सुरक्षां च सुनिश्चित्य सूचितनिर्णयान् कर्तुं शक्नुवन्ति । अतः, क्रिम्पिंग् तथा स्वेजिंग् इत्येतयोः जगति गभीरं गोतां कुर्मः तथा च नली-अन्त-फिटिंग्-कृते समुचित-पद्धतिं चयनं कुर्वन् विचारणीयानां प्रमुख-कारकाणां आविष्कारं कुर्मः
सुरक्षित औद्योगिकनलिकानां संयोजने क्रिम्पिंग् इति महत्त्वपूर्णा प्रक्रिया अस्ति । अस्मिन् नलिकेः तस्य फिटिंग्-इत्यस्य च मध्ये कठिनं विश्वसनीयं च संयोजनं निर्मातुं विशेषसाधनानाम् उपकरणानां च उपयोगः भवति । क्रिम्पिंग् प्रक्रिया सुनिश्चितं करोति यत् नली सुरक्षितरूपेण संलग्नः भवति, कार्यकाले किमपि लीकं वा विफलतां वा निवारयति ।
सफलं क्रिम्पं प्राप्तुं अनेकानि पदानि प्रवृत्तानि भवन्ति । प्रथमं नलिकां इष्टदीर्घतां यावत् छित्त्वा भवति, येन सः किमपि दोषं वा क्षतिं वा विना भवति इति सुनिश्चितं भवति । तदनन्तरं विशिष्टानुप्रयोगावश्यकतानां आधारेण फिटिंग् सावधानीपूर्वकं चयनं भवति । ततः फिटिंग् नलिके निवेश्यते, येन सम्यक् फिटिंग् सुनिश्चितं भवति ।
एकदा फिटिंग् स्थाने भवति तदा क्रिम्पिंग् प्रक्रिया आरभ्यते । अस्मिन् नलिके फिटिंग् संपीडयितुं क्रिम्पिंग् यन्त्रस्य अथवा उपकरणस्य उपयोगः भवति, सुरक्षितं संयोजनं निर्मीयते । क्रिम्पिंग्-उपकरणं फिटिंग्-इत्यस्य परितः समानरूपेण दबावं प्रयोजयति, येन कठिन-मुद्रा सुनिश्चिता भवति । प्रत्येकस्य नलीसङ्घस्य कृते एषा प्रक्रिया पुनरावृत्तिः भवति, येन सुसंगताः विश्वसनीयाः च संयोजनाः सुनिश्चिताः भवन्ति ।
औद्योगिकनलिकां सुरक्षितं कर्तुं क्रिम्पिंग् इत्यनेन अनेकाः लाभाः प्राप्यन्ते । प्रथमं, क्रिम्प्ड् नलीसंयोजनानि वर्धितां स्थायित्वं दीर्घायुषः च प्रदान्ति । क्रिम्पिंग् प्रक्रियायाः निर्मितः कठिनः सीलः किमपि लीकं वा विफलतां वा निवारयति, येन सुनिश्चितं भवति यत् नली आग्रहपूर्णान् औद्योगिकप्रयोगान् सहितुं शक्नोति
तदतिरिक्तं, क्रिम्प्ड् नलीसंयोजनानि उत्तमं लीकप्रतिरोधं प्रदास्यन्ति । फिटिंग् परितः दाबस्य समवितरणं सुनिश्चितं करोति यत् यत्र लीकः भवितुम् अर्हति तत्र दुर्बलबिन्दवः अथवा अन्तरालाः न सन्ति । एतत् विशेषतया तेषु उद्योगेषु महत्त्वपूर्णं भवति यत्र द्रवस्य वा वायुस्य वा स्थानान्तरणं महत्त्वपूर्णं भवति, यतः कस्यापि लीकेजस्य परिणामः सुरक्षायाः खतरान् वा बहुमूल्यसम्पदां हानिः वा भवितुम् अर्हति
अपि च, क्रिम्प्ड् नलीसंयोजनेषु दाबस्य, तापमानस्य च क्षमता वर्धिता अस्ति । क्रिम्पिंग् प्रक्रियायाः निर्मितः सुरक्षितः संयोजनः नलिकां स्वस्य अखण्डतायाः क्षतिं विना अधिकदाबं तापमानं च सहितुं शक्नोति एतेन क्रिम्प्ड्-नलिकां औद्योगिक-अनुप्रयोगानाम् विस्तृत-श्रेणीं कृते उपयुक्तानि भवन्ति, येषां कृते चुनौतीपूर्ण-स्थितौ विश्वसनीय-प्रदर्शनस्य आवश्यकता भवति ।
क्रिम्पिंग् इत्यस्य अनेकाः लाभाः प्राप्यन्ते चेदपि तस्य विचारणीयाः केचन सीमाः अपि सन्ति । एकः सीमा विशिष्टसाधनानाम् प्रशिक्षणस्य च आवश्यकता अस्ति । समुचितं सुसंगतं च क्रिम्पं प्राप्तुं क्रिम्पिंग् यन्त्राणि, उपकरणानि च आवश्यकानि सन्ति । तदतिरिक्तं, संयोजनानि सुरक्षितानि विश्वसनीयाः च सन्ति इति सुनिश्चित्य संचालकानाम् समीचीनक्रिम्पिंग-तकनीकानां प्रशिक्षणस्य आवश्यकता वर्तते । अस्य कृते क्रिम्प्ड् नलीसंयोजनानां उपयोगं कुर्वतीनां कम्पनीनां कृते उपकरणेषु अतिरिक्तनिवेशस्य प्रशिक्षणस्य च आवश्यकता भवितुम् अर्हति ।
क्रिम्पिंग् इत्यस्य अन्यः सीमा नलीप्रतिस्थापनस्य अथवा परिवर्तनस्य सीमितलचीलता अस्ति । एकदा नलिकां क्रिम्पं कृत्वा, फिटिंग्स् छित्त्वा पुनः क्रिम्पिंग् प्रक्रियां न आरभ्य प्रतिस्थापनं परिवर्तनं वा कठिनं भवति । विशेषतः तेषु उद्योगेषु यत्र बहुधा नलिकां प्रतिस्थापनं वा परिवर्तनं वा आवश्यकं भवति तत्र एतत् समयग्राहकं महत्त्वपूर्णं च भवितुम् अर्हति । अतः क्रिम्प्ड् नलीसंयोजनानां विकल्पं कुर्वन् सावधानीपूर्वकं योजना भविष्यस्य आवश्यकतानां विचारः च आवश्यकः भवति ।
क्रिम्पिंग् इत्यस्य उपयोगः सामान्यतया विभिन्नेषु उद्योगेषु भवति यत्र सुरक्षिताः औद्योगिकनलिकाः अत्यावश्यकाः सन्ति । एतादृशः एकः उद्योगः निर्माणं खननं च अस्ति । एतेषु क्षेत्रेषु नलिकां कठिनपरिस्थितौ, भारी-कर्तव्य-प्रयोगेषु च भवति । क्रिम्प्ड् नलीसंयोजनानि निर्माणस्थलेषु खननकार्यक्रमेषु च सम्मुखीभवितानां आग्रहपूर्णवातावरणानां सहनार्थं आवश्यकं विश्वसनीयतां स्थायित्वं च प्रदान्ति
तैल-गैस-उद्योगः अपि बहुधा क्रिम्प्ड्-नली-संयोजनेषु अवलम्बते । अस्मिन् उद्योगे विविधद्रवानां वायुनां च स्थानान्तरणार्थं लीकं निवारयितुं उपकरणानां सुरक्षितं कुशलं च संचालनं सुनिश्चित्य सुरक्षितसंयोजनानां आवश्यकता भवति क्रिम्पिंग् इत्यनेन आवश्यकं आश्वासनं प्राप्यते यत् नलिकाः तैल-गैस-अन्वेषणे, उत्पादने, परिवहने च सम्मुखीभूतानां उच्चदाबानाम् कठोरपरिस्थितीनां च सहनं कर्तुं शक्नुवन्ति
तदतिरिक्तं वाहन-परिवहन-उद्योगाय क्रिम्प्ड्-नली-संयोजनानां लाभः भवति । ईंधनरेखाभ्यः ब्रेकनलिकेभ्यः यावत् क्रिम्प्ड्-संयोजनानि वाहनेषु द्रवस्य सुरक्षितं विश्वसनीयं च स्थानान्तरणं सुनिश्चितं कुर्वन्ति । क्रिम्प्ड् नलीसंयोजनैः प्रदत्तं स्थायित्वं लीकप्रतिरोधं च वाहनप्रणालीनां सम्यक् कार्यानुष्ठानार्थं महत्त्वपूर्णं भवति, यात्रिकाणां सुरक्षां सुनिश्चित्य वाहनानां कुशलसञ्चालनं च सुनिश्चितं भवति
सुरक्षित औद्योगिकनलिकानां संयोजने प्रयुक्ता विशेषा तकनीकः स्वेजिंग् अस्ति । अस्मिन् नलिके नलिके फिटिंग् संपीड्य विकृतं कृत्वा फिटिंग् स्थायिरूपेण संलग्नं कर्तुं प्रक्रिया भवति । एषा प्रक्रिया बाह्यबलप्रतिरोधकं दृढं विश्वसनीयं च संयोजनं निर्माति तथा च लीक-रहितं कार्यं सुनिश्चितं करोति । एतत् प्राप्तुं स्वेजिंग् इत्यत्र विशेषयन्त्राणां, तकनीकानां च उपयोगः आवश्यकः भवति ।
स्वेजिंग् इत्यस्य पदे पदे प्रक्रिया नलिकेः अन्तस्य, फिटिंग् इत्यस्य च सज्जीकरणेन आरभ्यते । नलिकां अन्तं सावधानीपूर्वकं आवश्यकदीर्घतां यावत् छित्त्वा किमपि दोषं निरीक्षितं भवति । फिटिंग् अपि निरीक्षितं भवति यत् सः दोषरहितः अस्ति इति सुनिश्चितं भवति। एकदा सज्जीकरणं समाप्तं जातं चेत् नलिकां अन्तः फिटिंग् मध्ये प्रविष्टं भवति, ततः स्वेजिंग् प्रक्रिया आरभ्यते ।
विशेषयन्त्राणि, यथा स्वेजिंग् यन्त्रं वा जलीयप्रेस् वा, बलं प्रयोक्तुं नलिके अन्ते फिटिंग् विकृतं कर्तुं च उपयुज्यन्ते । अस्मिन् प्रक्रियायां नली-अन्ते उच्चदाबेन फिटिंग्-संपीडनं भवति, येन धातुः प्रवाहितः भवति, नली-आकारस्य अनुरूपः च भवति परिणामः सुरक्षितः स्थायी च संयोजनः भवति यः उच्चदाबः, चरमपरिस्थितयः च सहितुं शक्नोति ।
नलीसंयोजनस्य अन्येषां पद्धतीनां अपेक्षया स्वेजिंग् इत्यनेन अनेकाः लाभाः प्राप्यन्ते । प्रथमं, स्वेजड् नलीसंयोजनानि असाधारणबलं बाह्यबलप्रतिरोधं च प्रदान्ति । नली अन्ते फिटिंग् इत्यस्य संपीडनं विकृतिः च एकं दृढं संयोजनं निर्माति यत् उच्चदाबं, स्पन्दनं, यांत्रिकतनावं च सहितुं शक्नोति एतेन नली सुरक्षिता एव तिष्ठति तथा च लीकं निवारयति, औद्योगिकप्रयोगेषु सुरक्षां वर्धयति ।
तदतिरिक्तं, स्वेजड् नलीसंयोजनानि निर्बाधरूपं प्रदास्यन्ति तथा च स्नैगिंग् इत्यस्य जोखिमं न्यूनीकरोति । फिटिंग्-नली-योः मध्ये सुचारु-संक्रमणेन तीक्ष्ण-धाराः वा उदग्रताः वा निराकृताः भवन्ति, येन कार्यकाले नलिकेः ग्रहणस्य वा स्नैग्-करणस्य वा सम्भावना न्यूनीभवति एतेन न केवलं सौन्दर्यशास्त्रे सुधारः भवति अपितु नलिकेः क्षतिः न्यूनीकरोति, तस्य आयुः दीर्घः भवति ।
अपि च, स्वेजिंग् नलीसामग्रीणां विस्तृतपरिधिना सह सङ्गतम् अस्ति । रबर, थर्मोप्लास्टिक, धातुनलिकां वा, स्वेजिंग् इत्यस्य उपयोगेन विभिन्नेषु नलीप्रकारेषु फिटिंग् सुरक्षितरूपेण संलग्नं कर्तुं शक्यते । एषा बहुमुखी प्रतिभा स्वेजिंग् इत्येतत् उद्योगेषु प्राधान्यं करोति यत्र भिन्नानां नलीसामग्रीणां उपयोगः भवति, येन मानकीकृतं विश्वसनीयं च नलीसंयोजनप्रक्रिया सुनिश्चिता भवति
अनेकलाभानां अभावेऽपि स्वेजिंग् इत्यस्य काश्चन सीमाः सन्ति येषां विषये विचारः करणीयः । एकः सीमा स्वेजिंग् प्रक्रियायाः कृते आवश्यकैः विशेषयन्त्रैः सह सम्बद्धः अधिकः प्रारम्भिकव्ययः अस्ति । स्वेजिंग उपकरणेषु निवेशः महत्त्वपूर्णः भवितुम् अर्हति, विशेषतः लघुव्यापाराणां कृते अथवा येषां कृते नलीसंयोजनस्य आवश्यकताः सीमिताः सन्ति । परन्तु स्वेजड् नलीसंयोजनानां दीर्घकालीनलाभाः, यथा उन्नतविश्वसनीयता, अनुरक्षणव्ययस्य न्यूनीकरणं च, प्रायः प्रारम्भिकनिवेशात् अधिकं भवति
स्वेजिंग् इत्यस्य अन्यत् सीमा स्थले मरम्मतस्य प्रतिस्थापनस्य वा सीमितसुलभता अस्ति । एकदा नलिकां स्वेजं कृत्वा स्थायी संयोजनं भवति यस्य विच्छेदनं क्षेत्रे वा मरम्मतं वा कर्तुं न शक्यते । यत्र नलिकां प्रतिस्थापयितुं मरम्मतं वा कर्तव्यं भवति तत्र सम्पूर्णं नलीसङ्घटनं प्रतिस्थापयितुं आवश्यकं भवेत्, यस्य परिणामेण अतिरिक्तसमयः, व्ययः च भवति अतः स्थले एव मरम्मतस्य वा प्रतिस्थापनस्य वा आवश्यकतां न्यूनीकर्तुं समुचितनियोजनं निवारक-रक्षणं च महत्त्वपूर्णम् अस्ति ।
स्वेजिंग् सामान्यतया विभिन्नेषु उद्योगेषु प्रयुक्तं भवति येषु सुरक्षितनलीसंयोजनानां आवश्यकता भवति । एतादृशः एकः उद्योगः अस्ति एयरोस्पेस् तथा विमाननक्षेत्रम्, यत्र नलीसङ्घटनानाम् विश्वसनीयता, सुरक्षा च सर्वाधिकं महत्त्वपूर्णा भवति । विमानस्य ईंधनप्रणालीषु, जलीयप्रणालीषु, अन्येषु च महत्त्वपूर्णेषु अनुप्रयोगेषु स्वेजड् नलीसंयोजनानां उपयोगः भवति, येन लीक-रहितं कार्यं सुनिश्चितं भवति तथा च विफलतायाः जोखिमः न्यूनीकरोति
समुद्रीय-जहाजनिर्माण-उद्योगाः अपि सुरक्षित-नली-संयोजनाय स्वेजिंग्-इत्यस्य व्यापकरूपेण उपयोगं कुर्वन्ति । ईंधनस्थानांतरणप्रणालीतः जलीयप्रणालीपर्यन्तं स्वेजड् नलीसङ्घटनाः कठोरसमुद्रीवातावरणं सहितुं आवश्यकं बलं स्थायित्वं च प्रदास्यन्ति बाह्यबलानाम् प्रतिरोधः तथा च भिन्न-भिन्न-नली-सामग्रीणां समायोजनस्य क्षमता समुद्रीय-अनुप्रयोगानाम् कृते स्वेजिंग्-इत्येतत् आदर्श-विकल्पं करोति ।
तदतिरिक्तं स्वेजिंग् रासायनिक-औषध-निर्माणेषु अनुप्रयोगं प्राप्नोति । रासायनिकसङ्गततायाः स्वच्छतायाः च कठोर आवश्यकताः एतेषु उद्योगेषु स्वेजड् नलीसंयोजनं प्राधान्यविकल्पं कुर्वन्ति । स्वेजिंग् द्वारा प्रस्तावितं निर्बाधं रूपं तथा च दूषणस्य न्यूनीकृतं जोखिमं गुणवत्तायाः सुरक्षायाश्च उच्चमानकानां पूर्तिं कृत्वा द्रवस्थानांतरणप्रणालीनां अखण्डतां सुनिश्चितं करोति
औद्योगिकनलिकासु सुरक्षिततायै समुचितपद्धतेः चयनस्य विषये अनेके कारकाः विचारणीयाः सन्ति । एकः प्रमुखः विचारः नलिकेः लक्षणं भवति, यस्मिन् नलिकेः सामग्री, आकारः, अभिप्रेतप्रयोगः च अन्तर्भवति । एते कारकाः क्रिम्पिंग् अथवा स्वेजिंग् उत्तमः विकल्पः इति निर्धारयितुं महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहन्ति ।
नलिकेः सामग्री विचारणीयः महत्त्वपूर्णः पक्षः अस्ति । विभिन्नाः पदार्थाः विविधस्तरस्य लचीलतां, स्थायित्वं, रसायनानां घर्षणस्य च प्रतिरोधं च ददति । यथा, कृत्रिमरबरेन निर्मिताः नलिकाः सामान्यतया तैलस्य रसायनानां च उत्तमप्रतिरोधस्य कारणेन उपयुज्यन्ते, यदा तु उष्माप्लास्टिकसामग्रीभिः निर्मिताः नलिकाः अधिकं लचीलतां, अत्यन्तं तापप्रतिरोधं च ददति क्रिम्पिंग् तथा स्वेजिंग् इत्येतयोः मध्ये विकल्पः प्रत्येकं पद्धत्या सह नलीसामग्रीणां संगततायाः उपरि निर्भरं भवितुम् अर्हति ।
चयनप्रक्रियायां नलिकेः आकारः अपि महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहति । बृहत्तरेषु नलिकेषु प्रायः इष्टतमं प्रदर्शनं सुरक्षां च सुनिश्चित्य उच्चतरदाबमूल्याङ्कनस्य आवश्यकता भवति । बृहत्तरव्यासस्य नलिकां कृते सुरक्षितं लीक-रहितं च संयोजनं प्रदातुं क्रिम्पिंग् इत्यस्य क्षमतायाः कृते प्रसिद्धम् अस्ति, येन एतादृशेषु सन्दर्भेषु इदं प्राधान्यं विकल्पं भवति अपरपक्षे, लघुव्यासस्य नलिकां कृते स्वेजिंग् उपयुक्तः विकल्पः भवितुम् अर्हति यत्र लचीलता, स्थापनायाः सुगमता च महत्त्वपूर्णाः कारकाः सन्ति ।
तदतिरिक्तं नलिकेः अभिप्रेतप्रयोगस्य विचारः अवश्यं करणीयः । विभिन्नेषु उद्योगेषु अनुप्रयोगेषु च अद्वितीयाः आवश्यकताः, माङ्गल्याः च सन्ति । यथा, येषु उद्योगेषु उच्चदाबप्रयोगाः सामान्याः सन्ति, यथा जलीयप्रणाली, तेषु उच्चदाबं सहितुं क्षमतायाः कारणात् प्रायः क्रिम्पिंग् इति पद्धतिः प्राधान्यं भवति अपरपक्षे स्वेजिंग् तेषां अनुप्रयोगानाम् अधिकं उपयुक्तं भवितुम् अर्हति येषु नित्यं विच्छेदनं पुनः संयोजनं च आवश्यकं भवति, यथा औषधनिर्माण-उद्योगेषु अथवा खाद्य-प्रक्रिया-उद्योगेषु
नलीलक्षणानाम् अतिरिक्तं औद्योगिकनलिकां सुरक्षितं कर्तुं समुचितपद्धतिं निर्धारयितुं अनुप्रयोगस्य कार्यप्रदर्शनस्य आवश्यकताः अपि महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहन्ति दाब-रेटिंग्, तापमान-परिधिः, स्पन्दन-प्रतिरोधः च इत्यादीनां कारकानाम् सावधानीपूर्वकं मूल्याङ्कनं करणीयम् ।
दबावमूल्याङ्कनं अधिकतमं दाबं निर्दिशति यत् नली विफलतां विना सहितुं शक्नोति । क्रिम्पिंग् उच्च-दाब-अनुप्रयोगं सम्भालितुं शक्नोति इति दृढं सुरक्षितं च संयोजनं प्रदातुं क्षमतायाः कृते प्रसिद्धम् अस्ति । स्वेजिंग्, यद्यपि उच्चदाबं सहितुं अपि समर्थः, तथापि क्रिम्पिंग् इत्यस्य तुलने दबावरेटिंग् इत्यस्य दृष्ट्या सीमाः भवितुम् अर्हन्ति । अतः द्वयोः विधियोः मध्ये चयनं कुर्वन् अनुप्रयोगस्य दबावस्य आवश्यकताः विचारणीयाः ।
तापमानपरिधिः अन्यः महत्त्वपूर्णः विचारः अस्ति । केषुचित् अनुप्रयोगेषु अत्यधिकं तापमानं भवति, उच्चं वा न्यूनं वा, यत् नलिकेः कार्यक्षमतां अखण्डतां च प्रभावितं कर्तुं शक्नोति । क्रिम्पिंग् सामान्यतया तापमानस्य चरमपर्यन्तं अधिकं प्रतिरोधी भवति, येन तापमानस्य परिवर्तनं भवति इति अनुप्रयोगानाम् उपयुक्तः विकल्पः भवति । अत्यन्तं तापमानस्य परिस्थितौ स्वेजिंग् तापमानसम्बद्धविषयेषु अधिकं प्रवणं भवितुम् अर्हति, यथा लीकेजः अथवा न्यूनीकृतलचीलता ।
स्पन्दनप्रतिरोधः अपि विचारणीयः महत्त्वपूर्णः कारकः अस्ति, विशेषतः तेषु अनुप्रयोगेषु यत्र नलिकां नित्यस्पन्दनस्य सम्मुखीभवन्ति । क्रिम्पिंग् इत्येतत् सुरक्षितं विश्वसनीयं च संयोजनं प्रदातुं प्रसिद्धम् अस्ति यत् कार्यक्षमतायाः क्षतिं विना स्पन्दनं सहितुं शक्नोति । स्वेजिंग् यद्यपि अद्यापि दृढं संयोजनं दातुं समर्थः अस्ति तथापि स्पन्दनप्रतिरोधस्य दृष्ट्या सीमाः भवितुम् अर्हन्ति । अतः क्रिम्पिंग् तथा स्वेजिंग् इत्येतयोः मध्ये निर्णयं कुर्वन् अनुप्रयोगे स्पन्दनस्य स्तरस्य ध्यानं दातव्यम् ।
नलीलक्षणानाम्, कार्यप्रदर्शनस्य आवश्यकतानां च अतिरिक्तं निर्णयप्रक्रियायां व्ययविचाराः अपि महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहन्ति । क्रिम्पिंग् तथा स्वेजिंग् इत्येतयोः पद्धतयोः सम्बद्धाः व्ययः सन्ति येषां मूल्याङ्कनं करणीयम्, यत्र प्रारम्भिकनिवेशः, अनुरक्षणं, सम्भाव्यं अवकाशसमयः च सन्ति ।
प्रारम्भिकनिवेशव्ययस्य प्रत्येकस्य पद्धतेः कृते आवश्यकानि उपकरणानि साधनानि च समाविष्टानि सन्ति । क्रिम्पिंग् इत्यत्र सामान्यतया विशेषयन्त्राणां, मृतानां च आवश्यकता भवति, येषां क्रयणं भाडेन वा महत् मूल्यं भवितुम् अर्हति । अपरपक्षे स्वेजिंग् इत्यस्य कृते न्यूनविशेषसाधनानाम् आवश्यकता भवितुम् अर्हति, येन प्रारम्भिकनिवेशस्य दृष्ट्या सम्भाव्यतया अधिकं व्यय-प्रभावी विकल्पः भवति ।
अनुरक्षणव्ययस्य अपि गणना करणीयम्। क्रिम्पिंग् इत्यस्य नियमितरूपेण परिपालनस्य आवश्यकता भवितुम् अर्हति, यथा जीर्णमृतानां प्रतिस्थापनं वा उपकरणस्य मापनं वा, येन सुसंगतं विश्वसनीयं च संयोजनं सुनिश्चितं भवति । स्वेजिंग्, यद्यपि सामान्यतया न्यूनतया अनुरक्षणस्य आवश्यकता भवति तथापि इष्टतमं प्रदर्शनं निर्वाहयितुम् आवधिकनिरीक्षणस्य समायोजनस्य च आवश्यकता भवितुम् अर्हति ।
सम्भाव्यः अवकाशः अन्यः व्ययविचारः अस्ति । यत्र उद्योगेषु अवकाशसमये महती आर्थिकहानिः भवितुम् अर्हति, तत्र नलीसंयोजनाय, प्रतिस्थापनाय च आवश्यकं समयं न्यूनीकर्तुं महत्त्वपूर्णम् अस्ति । क्रिम्पिंग् इत्यस्य कार्यक्षमतायाः वेगस्य च कृते प्रसिद्धः अस्ति, येन द्रुतं विश्वसनीयं च नलीसंयोजनं भवति । स्वेजिंग्, यद्यपि सुरक्षितसंयोजनं प्रदातुं समर्थः अपि, तथापि संयोजनाय, विच्छेदनार्थं च अधिकसमयस्य परिश्रमस्य च आवश्यकता भवितुम् अर्हति, यत् सम्भाव्यतया दीर्घकालं यावत् अवकाशसमयं जनयति
अनुप्रयोगस्य सुलभतायाः लचीलतायाः च आवश्यकताः क्रिम्पिंग् तथा स्वेजिंग् इत्येतयोः मध्ये विकल्पं अपि प्रभावितयन्ति । केषुचित् सन्दर्भेषु संस्थापनस्थलस्य भौतिकबाधाः उपलब्धविकल्पान् सीमितुं शक्नुवन्ति ।
क्रिम्पिंग् कृते नलिकेः उभयान्तेषु प्रवेशः आवश्यकः भवति, येन फिटिंग्-प्रवेशः क्रिम्पिंग्-प्रक्रिया च भवति । यदि संस्थापनस्थले सीमितस्थानं वा प्रतिबन्धितप्रवेशः वा अस्ति तर्हि क्रिम्पिंग् सम्भवः विकल्पः न भवेत् । अपरपक्षे स्वेजिंग् इत्ययं तादृशेषु परिस्थितिषु अधिकं लचीलः विकल्पः भवितुम् अर्हति यतः एतेन कठिनस्थानेषु अथवा सीमितसुलभतायुक्तेषु क्षेत्रेषु नलिकानां संयोजनं भवति
द्वयोः विधियोः मध्ये निर्णयं कुर्वन् लचीलतायाः आवश्यकताः अपि कार्ये आगच्छन्ति । केषुचित् अनुप्रयोगेषु गतिं वा मोचनं वा समायोजयितुं नलिकां अत्यन्तं लचीलाः भवितुम् आवश्यकाः भवन्ति । स्वेजिंग्, अधिकं लचीलं संयोजनं प्रदातुं क्षमता सह, एतादृशेषु सन्दर्भेषु प्राधान्यं भवितुम् अर्हति । क्रिम्पिंग्, यद्यपि अद्यापि लचीलाः संयोजनानि प्रदातुं समर्थः, तथापि स्वेजिंग् इत्यस्य तुलने सीमाः भवितुम् अर्हन्ति ।
उपसंहारः, विभिन्नेषु उद्योगेषु सुरक्षितनलीसंयोजनानां निर्माणार्थं क्रिम्पिंग्, स्वेजिंग् इति द्वौ अपि पद्धतौ प्रयुक्तौ स्तः । क्रिम्पिंग् इत्यनेन वर्धितं स्थायित्वं, लीकप्रतिरोधः, दबावः, तापमानं च क्षमता प्राप्यते, परन्तु विशिष्टसाधनानाम् प्रशिक्षणस्य च आवश्यकता भवति । अपरपक्षे स्वेजिंग् इत्यनेन असाधारणं बलं, निर्विघ्नं रूपं, विविधनलीसामग्रीभिः सह संगतता च प्राप्यते, परन्तु विशेषयन्त्राणां, तकनीकानां च आवश्यकता भवति क्रिम्पिंग् तथा स्वेजिंग् इत्येतयोः मध्ये चयनं कुर्वन् नलीलक्षणं, कार्यप्रदर्शनस्य आवश्यकताः, व्ययविचाराः, सुलभतायाः लचीलतायाः च आवश्यकताः इत्यादीनां कारकानाम् सावधानीपूर्वकं मूल्याङ्कनं करणीयम् एतेषां कारकानाम् विचारेण सुरक्षितं विश्वसनीयं च औद्योगिकनलीसंयोजनं सुनिश्चित्य सर्वाधिकं उपयुक्तं पद्धतिं चयनं कर्तुं शक्यते ।
प्रश्नः- क्रिम्पिंग् तथा स्वेजिंग् इत्येतयोः मध्ये के भेदाः सन्ति ?
अ: क्रिम्पिंग् इति द्वयोः पदार्थयोः एकं वा द्वयोः वा विकृत्य संयोजयित्वा एकत्र धारयितुं विधिः । सामान्यतया नलिकां ताराणां च कृते अस्य उपयोगः भवति । स्वेजिंग् इति तु धातुखण्डद्वयस्य मध्ये एकस्य खण्डस्य अन्यस्य खण्डस्य आकारं दातुं दबावस्य उपयोगेन स्थायिसम्बन्धं निर्मातुं प्रक्रिया अस्ति
प्रश्नः- औद्योगिकनलिकानां कृते कोऽपि पद्धतिः उत्तमं लीकप्रतिरोधं प्रदाति?
उ: क्रिम्पिंग् तथा स्वेजिंग पद्धतयः औद्योगिकनलिकानां कृते उत्तमं लीकप्रतिरोधं प्रदास्यन्ति। परन्तु सामान्यतया नली-फिटिंग्-विकृति-कारणात् क्रिम्पिंग्-करणं अधिकं सुरक्षितं विश्वसनीयं च संयोजनं प्रदातुं मन्यते, यस्य परिणामेण कठिनतरः सीलः भवति
प्रश्नः- क्रिम्प्ड् नलिकां सहजतया परिवर्तयितुं वा मरम्मतं वा कर्तुं शक्यते वा?
अ: क्रिम्प्ड् नलिकां सहजतया परिवर्तनं वा मरम्मतं वा न भवति। एकदा नलिकां क्रिम्पं कृत्वा नलिकां फिटिंग् च मध्ये स्थायी संयोजनं निर्माति । क्रिम्प्ड् नलिकां परिवर्तयितुं वा मरम्मतं कर्तुं वा सम्पूर्णं क्रिम्प्ड् खण्डं कटयित्वा नलिके नूतनं फिटिंग् क्रिम्प् करणीयम्
प्रश्नः- किं स्वेजड् नलीसंयोजनानि सर्वप्रकारस्य नलीभिः सह सङ्गतानि सन्ति?
उ: स्वेज्ड् नलीसंयोजनानि नलीप्रकारस्य विस्तृतपरिधिना सह सङ्गताः सन्ति, यत्र रबरः, थर्मोप्लास्टिकः, धातुनलिकाः च सन्ति । परन्तु स्वेजिंग् प्रक्रिया सम्यक् कृता अस्ति तथा च संगततां सुरक्षितं संयोजनं च सुनिश्चित्य समुचितफिटिङ्ग्स् उपयुज्यन्ते इति सुनिश्चितं कर्तुं महत्त्वपूर्णम् अस्ति
प्रश्नः- केषु उद्योगेषु सामान्यतया क्रिम्प्ड् नलीसंयोजनानां उपयोगः भवति?
उ: जलीय, वाहन, निर्माण, निर्माण इत्यादिषु उद्योगेषु क्रिम्प्ड् नलीसंयोजनानां उपयोगः सामान्यतया भवति । एते उद्योगाः उच्च-दाब-अनुप्रयोगाय, विश्वसनीय-लीक-रहित-संयोजनानां आवश्यकतायाः च कृते क्रिम्प्ड्-नली-संयोजनेषु अवलम्बन्ते ।
प्रश्नः- स्वेजिंग् नलिकां शक्तिं वर्धयितुं कथं योगदानं ददाति?
उ: स्वेजिंग् नली-फिटिंग्-योः मध्ये स्थायी-सम्बन्धं निर्माय नली-शक्तिं वर्धयितुं योगदानं ददाति । स्वेजिंग् प्रक्रिया नलिकां परितः फिटिंग् धातुं पुनः आकारयति, दृढं सुरक्षितं च बन्धनं प्रदाति । एतेन नलीसङ्घस्य समग्रबलं स्थायित्वं च वर्धते ।
प्रश्नः- दीर्घकालं यावत् क्रिम्पिंग् इत्यस्मात् स्वेजिंग् अधिकं महत्त्वपूर्णं भवति वा?
अ: स्वेजिंग् वर्सेस् क्रिम्पिंग् इत्यस्य व्ययः विविधकारकाणां उपरि निर्भरं भवति, यथा नलिकेः प्रकारः, आवश्यकस्य नलीसङ्घटनस्य आयतनं, प्रत्येकस्य पद्धतेः कृते आवश्यकं उपकरणं च सामान्यतया आवश्यकविशेषसाधनानाम् कारणेन स्वेजिंग् अधिकं महत्त्वपूर्णं पूर्वमेव भवितुम् अर्हति । परन्तु दीर्घकालं यावत् स्वेजिंग् अधिकं व्यय-प्रभावी भवितुम् अर्हति यतः अस्य कृते न्यूनानि फिटिङ्ग्स् आवश्यकानि भवन्ति तथा च लीकेजस्य अथवा विफलतायाः न्यूनः जोखिमः भवति ।
